Η Συμφωνία του Μπρέτον Γουντς και οι επιπτώσεις που είχε

Σύμφωνα με το σύστημα του Bretton Woods, ο χρυσός ήταν η βάση του δολαρίου ΗΠΑ και άλλα νομίσματα ήταν συνδεδεμένα με την αξία του δολαρίου ΗΠΑ. Μέχρι το 1973, το σύστημα του Μπρέτον Γουντς είχε καταρρεύσει. Οι χώρες ήταν τότε ελεύθερες να επιλέξουν οποιαδήποτε συμφωνία ανταλλαγής για το νόμισμά τους, εκτός από το να συνδέουν την αξία του με την τιμή του χρυσού. Ας δούμε τι είναι η Συμφωνία του Μπρέτον Γουντς και τι επιπτώσεις είχε στο παρελθόν. 

Τι ήταν η Συμφωνία και το Σύστημα του Μπρέτον Γουντς;

Η συμφωνία του Μπρέτον Γουντς διαπραγματεύτηκε τον Ιούλιο του 1944 από αντιπροσώπους 44 χωρών στη Νομισματική και Χρηματοοικονομική Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών που πραγματοποιήθηκε στο Μπρέτον Γουντς του Νιού Χάμσαϊρ. Εξ ου και το όνομα «Συμφωνία του Μπρέτον Γουντς». Σύμφωνα με το σύστημα του Bretton Woods, ο χρυσός ήταν η βάση του δολαρίου ΗΠΑ και άλλα νομίσματα ήταν συνδεδεμένα με την αξία του δολαρίου ΗΠΑ. Το σύστημα του Bretton Woods έληξε στις αρχές της δεκαετίας του 1970, όταν ο Πρόεδρος Richard M. Nixon ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα σταματήσουν να ανταλλάσσουν χρυσό με αμερικανικό νόμισμα.

Επεξήγηση της συμφωνίας και του συστήματος Bretton Woods

Περίπου 730 αντιπρόσωποι που εκπροσωπούσαν 44 χώρες συναντήθηκαν στο Μπρέτον Γουντς τον Ιούλιο του 1944 με κύριους στόχους τη δημιουργία ενός αποτελεσματικού συστήματος συναλλαγματικών ισοτιμιών, την αποτροπή ανταγωνιστικών υποτιμήσεων νομισμάτων και την προώθηση της διεθνούς οικονομικής ανάπτυξης. Η Συμφωνία και το Σύστημα του Μπρέτον Γουντς έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη αυτών των στόχων. Η Συμφωνία του Μπρέτον Γουντς ίδρυσε επίσης δύο σημαντικούς οργανισμούς: το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και την Παγκόσμια Τράπεζα. Αν και το Σύστημα του Μπρέτον Γουντς διαλύθηκε τη δεκαετία του 1970, τόσο το ΔΝΤ όσο και η Παγκόσμια Τράπεζα παρέμειναν ισχυροί πυλώνες της διεθνούς ανταλλαγής νομισμάτων. Ενώ η ίδια η διάσκεψη του Μπρέτον Γουντς διήρκεσε μόνο τρεις εβδομάδες, οι προετοιμασίες για αυτήν είχαν ξεκινήσει εδώ και αρκετά χρόνια. Οι κύριοι αρχιτέκτονες του Συστήματος του Μπρέτον Γουντς ήταν ο διάσημος Βρετανός οικονομολόγος Τζον Μέιναρντ Κέινς και ο επικεφαλής διεθνών οικονομολόγος του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, Χάρι Ντέξτερ Γουάιτ. Ο Κέινς ήλπιζε να ιδρύσει μια ισχυρή παγκόσμια κεντρική τράπεζα που θα ονομάζεται Ένωση Εκκαθάρισης, η οποία θα εξέδιδε ένα νέο διεθνές αποθεματικό νόμισμα που θα ονομάζεται bancor. Το σχέδιο του Γουάιτ προέβλεπε ένα πιο μετριοπαθές ταμείο δανεισμού και έναν πιο εξέχοντα ρόλο για το δολάριο ΗΠΑ, αντί για τη δημιουργία ενός νέου νομίσματος. Τελικά, το υιοθετημένο σχέδιο ενσωμάτωσε ιδέες και από τους δύο, κλίνοντας περισσότερο προς την πρόταση του Γουάιτ.

Πώς συνέβη η κατάρρευση του Μπρέτον Γουντς

Το 1971, ανησυχώντας ότι το απόθεμα χρυσού των ΗΠΑ δεν επαρκούσε πλέον για να καλύψει τον αριθμό των δολαρίων σε κυκλοφορία, ο Πρόεδρος Richard M. Nixon υποτίμησε το δολάριο ΗΠΑ έναντι του χρυσού. Μετά από ένα τρέξιμο σε αποθέματα χρυσού, δήλωσε την προσωρινή αναστολή της μετατρεψιμότητας του δολαρίου σε χρυσό. Μέχρι το 1973, το σύστημα του Μπρέτον Γουντς είχε καταρρεύσει. Οι χώρες ήταν τότε ελεύθερες να επιλέξουν οποιαδήποτε συμφωνία ανταλλαγής για το νόμισμά τους, εκτός από το να συνδέουν την αξία του με την τιμή του χρυσού. Θα μπορούσαν, για παράδειγμα, να συνδέσουν την αξία του με το νόμισμα μιας άλλης χώρας ή με ένα καλάθι νομισμάτων, ή απλώς να το αφήσουν να επιπλέει ελεύθερα και να επιτρέψουν στις δυνάμεις της αγοράς να καθορίσουν την αξία του σε σχέση με τα νομίσματα άλλων χωρών. Η Συμφωνία του Μπρέτον Γουντς παραμένει ένα σημαντικό γεγονός στην παγκόσμια οικονομική ιστορία. Τα δύο ιδρύματα του Μπρέτον Γουντς που δημιούργησε, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα, έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ανοικοδόμηση της Ευρώπης μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Στη συνέχεια, και τα δύο ιδρύματα συνέχισαν να διατηρούν τους ιδρυτικούς τους στόχους, ενώ συνέχισαν να εξυπηρετούν τα συμφέροντα των παγκόσμιων κυβερνήσεων σήμερα.