Λίγο πριν από τέσσερα χρόνια, τον Φεβρουάριο του 2016, είδαμε ένα αρνητικό Euribor για πρώτη φορά στην ιστορία . Για όσους δεν γνωρίζουν, το Euribor είναι το μέσο επιτόκιο με το οποίο οι μεγάλες τράπεζες στην Ευρωζώνη δανείζουν χρήματα η μία στην άλλη. Με άλλα λόγια, εάν το επιτόκιο είναι αρνητικό, το ποσό του δανείου είναι χαμηλότερο από το αρχικό ποσό δανεισμού. Είναι αυτό κερδοφόρο; Όχι, η λογική μας λέει ότι δεν θα δανείζαμε χρήματα και θα λαμβάναμε πίσω λιγότερα από όσα δανείσαμε. Και αυτό είναι το ερώτημα: πώς συνέβη αυτό;
Σε αυτό το άρθρο θα μιλήσουμε για το γιατί το Euribor είναι αρνητικό. Τα πλεονεκτήματα στην αναζήτηση της επανενεργοποίησης της οικονομίας και πώς είναι απαραίτητη αυτή η παράλογη τεχνική που έρχεται σε αντίθεση με το ρεύμα.
Κοιτάζοντας λίγο στο παρελθόν
Πριν από την έναρξη της χρηματοπιστωτικής κρίσης, το Euribor έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο του 5,393% το 2008. Αφού έφτασαν σε αυτό το υψηλό επίπεδο, τα επιτόκια άρχισαν να μειώνονται ραγδαία. Ένα χρόνο αργότερα, το 2009, το Euribor ήταν περίπου στο 1,30%. Αυξήθηκε ελαφρώς στη συνέχεια, αλλά το 2012 έπεσε κάτω από το 1% για πρώτη φορά. Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 2016, το Euribor έγινε αρνητικό για πρώτη φορά. Πολλοί αποταμιευτές θα θυμούνται εκείνα τα χρόνια. Οι άνθρωποι που είχαν συνηθίσει να κερδίζουν αποδόσεις από τις αποταμιεύσεις τους μέσω τραπεζικών καταθέσεων δεν έβλεπαν πλέον σχεδόν καμία απόδοση (περίπου 0,1%).
Ολόκληρη η οικονομική κρίση που επλήγη σκληρά μετά την πτώση των Lehman Brothers έπρεπε να πληρωθεί. Οι κεντρικές τράπεζες άρχισαν να εκδίδουν χρήματα και να τα δανείζουν σε τράπεζες στις περιοχές τους. Η πίστωση έπρεπε να ρέει, τα χρήματα έπρεπε να μετακινηθούν και οι εταιρείες και οι οικογένειες έπρεπε να γίνουν για να ζητήσουν ξανά χρήματα.
Ποιος αποφασίζει ότι το αρνητικό Euribor συνεχίζεται και για ποιο λόγο;
Αυτό αναφέρεται στο επιτόκιο που ορίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κατά τον δανεισμό χρημάτων στις τράπεζες. Ένας από τους σκοπούς της, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, είναι να διασφαλίσει τη ροή πίστωσης και χρήματος, δηλαδή να τονώσει την κατανάλωση. Αυτή η ρευστότητα εξαρτάται από τον στόχο της σταδιακής αύξησης του πληθωρισμού. Παρόλο που οι νομισματικές πολιτικές που αποσκοπούν στην αύξηση του πληθωρισμού εφαρμόζονται εδώ και χρόνια, δεν έχουν επιτευχθεί πλήρως. Οι μειώσεις στις τιμές των βασικών προϊόντων, όπως το πετρέλαιο και άλλες διεθνείς εξαγωγές, μαζί με τη χαμηλότερη κατανάλωση που «σπρώχνει» τις τιμές προς τα κάτω, εμποδίζουν την αύξηση του πληθωρισμού. Ο μέτριος πληθωρισμός θα μπορούσε να θεωρηθεί υγιής, αλλά ο πολύ υψηλός πληθωρισμός είναι επιζήμιος για την οικονομία. Ομοίως, ο αρνητικός πληθωρισμός, ή ο αποπληθωρισμός, είναι επίσης επιβλαβής για την οικονομία.
Λόγω της ύφεσης, οι οικογένειες άρχισαν να εξοικονομούν περισσότερα, καθώς η οικονομία επιβραδύνθηκε. Η αύξηση της ανεργίας και η δυσκολία πρόσβασης στην πίστωση επέτειναν την κρίση. Ωστόσο, εάν για να επανενεργοποιηθεί η οικονομία, ήταν απαραίτητο να καταναλώνεται και αυτό που έκαναν οι άνθρωποι ήταν να σώσει περισσότερα επειδή βρίσκονταν σε ύφεση, δημιούργησε έναν φαύλο κύκλο. Αυτό το παράδοξο οδήγησε σε λιγότερη ροή χρημάτων και για αυτόν τον λόγο άρχισε να ενθαρρύνει το δανεισμό μειώνοντας τα επιτόκια, δηλαδή μειώνοντας την τιμή του δανεισμού χρημάτων. Για αυτόν τον λόγο, η αύξηση του επιτοκίου είναι κάτι που, αν και αναμένεται, δεν μπορεί να γίνει. Θα αποθάρρυνε τις πιστωτικές εφαρμογές και, επομένως, θα μπορούσε να επηρεαστεί η κατανάλωση.
Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα ενός αρνητικού Euribor
Η ιδέα της τόνωσης της κατανάλωσης βάσει των νομισματικών πολιτικών έχει δύο πρόσωπα. Η κατανόηση του πώς ένα αρνητικό Euribor επηρεάζει όχι μόνο θα σας βοηθήσει να κατανοήσετε περισσότερα σχετικά με την οικονομική κατάσταση στην Ευρωζώνη, αλλά και τα προσωπικά σας οικονομικά.
Μεταξύ των πλεονεκτημάτων του είναι, κατά μέσο όρο, η δυνατότητα πρόσβασης σε στεγαστικό δάνειο με χαμηλότερο επιτόκιο. Εάν το στεγαστικό δάνειο έχει κυμαινόμενο επιτόκιο, ο αντίκτυπος είναι συνήθως πιο αισθητός όταν μειώνεται το Euribor, καθώς οι πληρωμές μειώνονται, με αποτέλεσμα την εξοικονόμηση. Για τα στεγαστικά δάνεια με σταθερό επιτόκιο, τα οποία είναι αρκετά συνηθισμένα και κατανοητά δεδομένου του φόβου πληρωμής υψηλών επιτοκίων, οι διακυμάνσεις του Euribor είναι γενικά λιγότερο αισθητές. Με μεγαλύτερη ικανότητα αποταμίευσης, οι οικογένειες έχουν περισσότερους πόρους διαθέσιμους για κατανάλωση, γεγονός που με τη σειρά του ενισχύει τα κέρδη για τις επιχειρήσεις. Έτσι, ολοκληρώνεται ολόκληρος ο κύκλος, ωφελώντας τελικά όλους.
Μεταξύ των κύριων μειονεκτημάτων του είναι το χαμηλό κόστος του χρήματος, το οποίο ενθαρρύνει την κατανάλωση εις βάρος της αποταμίευσης . Οι επιλογές για επενδύσεις και αύξηση κεφαλαίου μειώνονται επίσης. Ένα αρνητικό επιτόκιο Euribor αποτελεί λύση βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα, αλλά όχι μακροπρόθεσμα.
Ένα περίεργο γεγονός είναι ότι πολλοί αποταμιευτές αποφασίζουν να επενδύσουν και να βάλουν τα χρήματά τους στη δουλειά, κάποιοι στο χρηματιστήριο, άλλοι δημιουργούν νέες επιχειρήσεις ... Δεν ξέρω αν αυτό είναι πλεονέκτημα ή μειονέκτημα, γιατί όταν η γνώση για αυτό είναι χαμηλή , δεν έχει συνήθως καλά αποτελέσματα. Ωστόσο, παρακινεί και έχει διδάξει καλύτερα και νέα μονοπάτια σε ανθρώπους που δεν θα τους είχαν ζητήσει πριν.
Μελλοντικές προοπτικές για το Euribor
Πριν υπάρξει πανδημία, οι μελλοντικές προβλέψεις δεν θα μπορούσαν πάντα να είναι σωστές, αλλά ήταν σίγουρα πιο αυστηρές από ό, τι στο τρέχον περιβάλλον. Οι τρέχουσες οικονομικές προοπτικές μοιάζουν λίγο με την οικονομία, δηλαδή, αναποδογυρισμένη. Με τους εκτεταμένους περιορισμούς που υπέστη αυτόν τον Μάρτιο του 2020, είδαμε το Euribor να χτυπά ιστορικά χαμηλά επίπεδα, οπότε σε λιγότερο από ένα μήνα είχε μια σημαντική επιστροφή (ακόμα σε αρνητικό έδαφος) Τους επόμενους μήνες και μέχρι σήμερα, συνεχίζει να μειώνεται, αλλά πιο αργά.
Το Euribor αναμένεται να παραμείνει σε αρνητικό έδαφος φέτος και τουλάχιστον του χρόνου, κυμαινόμενο γύρω στο -0,25% για το 2020 και στο -0,10% για το 2021. Ωστόσο, όλα αυτά θα μπορούσαν να αλλάξουν ανάλογα με τον οικονομικό αντίκτυπο της πανδημίας, τις πολιτικές αντιδράσεις και, φυσικά, τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αποφασίζει να αντιμετωπίσει τα διάφορα σενάρια που επιφυλάσσουν. Τελικά, η ΕΚΤ έχει την τελική εξουσία να αποφασίσει εάν το Euribor θα αυξηθεί ή θα μειωθεί.